Tel:   0317-310698   |  verkoop@plankencentrale.nl   |  Winkel geopend van maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur   |   Alles uit voorraad leverbaar!
Tel:   0317-310698   |  verkoop@plankencentrale.nl   |  Winkel geopend van maandag t/m vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur   |   Alles uit voorraad leverbaar!
Winkel geopend van maandag t/m vrijdag 8.30 tot 17.00 uur
Alles uit voorraad leverbaar!
Levering door heel Nederland voor € 35,00
Bij aankopen vanaf € 500,00 levering gratis
 

Wat is oplatten van bekantrecht eikenhout?   

De meeste meubelmakers, interieurbouwers en andere houtbewerkers werken meestal met gedroogd hout en hebben dus niet met oplatten te maken. Oplatten is een belangrijke handeling na het zagen van hout dat gedroogd moet worden voor binnengebruik. Oplatten van eiken balkhout en tuinhout wordt hier niet uitgelegd. Bij oplatten leg je latten (ongeveer 100 cm lang, 20 mm dik en 20 – 30 cm) tussen de vers gezaagde planken zodat een bundel ontstaat. Kort samengevat: goed oplatten is belangrijk omdat:
– zorgt voor een goede droging van de planken;
– het voorkomt schimmelvorming;
– het voorkomt eindscheuren;
– het voorkomt kromme planken;
– het voorkomt schoteling; en
– het zorgt ervoor dat bundels hout op elkaar gestapeld kunnen worden zonder dat er vervormingen optreden.
– het zorgt ervoor dat hout makkelijk getransporteerd kan worden.

Nadat het hout is opgelat staat het vaak buiten of onder een afdak. Het oplatten luistert men name nauw als het hout voor binnentoepassingen gebruikt gaat worden en nog verder gedroogd moet worden in een droogkamer tot een vochtpercentage van 8 – 14 %.  Foto 1 is een voorbeeld van voorbeelden van een aantal bundels goed opgelat eikenhout.

Foto 1: een voorbeeld van een aantal pakken goed opgelat Europees eiken.

Handvatten voor goed oplatten van eikenhout
Het lijkt eenvoudig: latjes tussen hout leggen maar onze ervaringen bij de inkoop van hout voor de plankencentrale.nl zijn anders. Het is voor veel zagerijen moeilijk om goed op te latten omdat men het belang er niet van inziet of medewerkers niet goed geschoold zijn. Tijdens het oplatten ontstaan er stapels hout (pakken hout) die dan makkelijk getransporteerd en opgestapeld kunnen worden.

Eisen die gesteld worden aan goede oplatting:
1) Latten moeten boven elkaar liggen omdat dan de krachten evenredig op de planken verdeeld worden en ze niet krom gaan staan, zie foto 1.

2) Het latten begint aan de linkerzijde van een laag planken, enkele cm van het einde van de plank. De afstand tussen de latten is 50 cm. Wanneer een plank 220 cm lang is blijft er een stukje van 20 cm over. Op het einde wordt ook altijd een lat gelegd. Dan is de tussen afstand minder 15 cm. Dit gaat makkelijk met een soort bak waar de ijzeren staanders al op de juiste afstand liggen zodat het makkelijk is om dat de latten op de juiste afstand te leggen (zie foto 2).


Foto 2: ijzeren frame ten behoeve van juiste latting.

3) Algemene regel: de afstand tussen de latten is 50 cm van hout met een dikte tussen 29 en 54 mm dik. Soms wordt er bij 29 mm dik gezaagd hout een tussenafstand van 40 cm aangehouden. Bij dikker hout dan 54 mm voldoet een tussenafstand van 60 cm ook. Bij dunner hout dan 29 mm voldoet een tussen afstand van 40 cm.

4) Belangrijk is dat alle bundels van een partijhout op dezelfde wijze opgelat worden zodat tijdens stapeling van de pakken ook alle latten boven elkaar liggen (en de krachten op de planken evenredig verdeeld worden), zie foto 1.

5) Wanneer een pak (of bundel) klaar is voor transport dan is het wenselijk dat de klossen onder elke latten geplaatst worden. De klossen kunnen ook aan de eerste laag worden vastgemaakt.

6) Afmetingen van de hoogte en de breedte van de bundel. De wenselijke hoogte is 100 – 110 cm zodat tijdens het laden in de vrachtwagen twee pakken op elkaar gezet worden. De totale hoogte van twee pakken inclusief klossen mag niet groter zijn dan 240 cm omdat ze anders niet in de vrachtwagen passen. De wenselijke breedte van de pakken ligt tussen de 100 cm en 115 cm. Smalle pakken zijn niet handig omdat ze moeilijk hoog te stapelen zijn.

7) Lengte van de planken: er mag maar een lengte in een pakket omdat er anders geen goede stapeling kan plaatsvinden. In de praktijk is een variatie van 20 cm in lengte toegestaan. Handig is wel om het tijdens het oplatten met een rechte kant te beginnen.

Stapellatten

Foto 3: een voorbeeld van een aantal stapellatten.

We hebben het in het bovenstaande over de wijze van oplatten gehad maar niet over de eisen die aan stapellatten (foto 3) gesteld worden:

1) De latten moeten per partij hout allemaal even dik en breed zijn.

2) De dikte varieert tussen de 16 – 22 mm. Voor vers gezaagd eiken dat een zaagdikte heeft tussen de 22 en 29 mm voldoet een latdikte tussen de 16 en 22 mm. Voor dikker hout geldt een minimum lat dikte van 20 mm en maximaal 24 mm. De breedte mag variëren van 16 – 30 mm.

3) Breedte van de latten: tussen de 20 en 30 mm.

4) Lengte van de stapellatten. De stapellaten moeten allemaal even lang zijn. Ideaal is als 2 tot 3 cm aan beide zijden van een pak hout uitsteken.

5) Houtsoort: bij eikenhout is het onacceptabel om eikenlatten te gebruiken vanwege het gevaar op latten strepen. Tijdens het droogproces kun je tannine opeenhoping krijgen, dit geeft dan om de 50 cm een afdruk. Soms zijn deze strepen oppervlakkig en kunnen ze weg geschaafd worden. Wanneer ze diep zitten (> dan 10 mm) dan blijven ze zichtbaar en zijn dan niet geschikt voor zichtwerk. Om latten strepen te voorkomen kun je gebruik maken van (dure) geprofileerde latten (zie foto 4)

Foto 4: opgelat Europees eiken met speciale geprofileerde latten.

6) Houtsoorten. Voor eikenhout kan men vele houtsoorten gebruiken: essen, esdoorn, berken, vuren, grenen, populieren of elzen. Dit zijn neutrale houtsoorten met weinig inhoud stoffen zodat het gevaar op lattenstrepen klein is.

7) Vochtgehalte van de latten: bij voorkeur droge latten gebruiken. In de praktijk gebeurt dat niet. Bij de houtsoorten genoemd onder punt 5 is het geen probleem wanneer deze vers gezaagd zijn.

Conclusies
Uit het bovenstaand blijkt dat oplatten een belangrijke handeling na het zagen is die in eerste instantie technisch niet moeilijk lijkt maar van groot belang is om kwaliteitsverlies tijdens opslag en drogen te voorkomen.

Vele eikenzagerijen lukt het niet om dit volgens de hierboven beschreven methode te doen vanwege verschillende redenen: 1) ze zien het belang er niet van; 2) de klant accepteert het op de huidige wijze toch wel; 3) medewerkers worden niet geïnstrueerd hoe dit te doen.

Wil je meer over oplatten weten? Mail (verkoop@plankencentrale.nl) of bel (0317 – 310 698) ons.